Gələn il Azərbaycanda notbukların qiyməti artacaq?

Yaxın aylarda kompüter və notbukların kəskin bahalaşacağı ilə bağlı iddialar var.

Valyuta.az xəbər verir ki, "Oxu.Az" məsələni araşdırmaq üçün paytaxtda bir-neçə mağazaya baş çəkib.

Satıcılar yaxın aylarda qiymətin artacağı ilə bağlı iddiaları təsdiq eləməsələr də, yeni ildə istehsal olunan modellərin ənənəvi olaraq baha olacağını bildirdilər.

Əlövsət adlı mağaza sahibi bildirib ki, smartfonlardan sonra notbuk və kompüterlərin satışı kəskin azalıb: bu azalma tendensiyası ilbəil güclənir. Odur ki, qiymətlərin artacağını gözləmirəm".

Əsasən Çindən kompüter gətirdiklərini deyən mağaza sahibi əlaqədə olan xarici partnyorların da qiymət artımı gözləmədiyini sözlərinə əlavə edib.

Amma nüfuzlu bazar araşdırmaları mərkəzləri kompüterlərin bahalaşacağını proqnozlaşdırır. Onların fikrincə kompüter bazarında qiymətlərin necə dəyişəcəyini anlamaq üçün əsas amillərdən biri süni intellektin (AI) yaddaş alətlərinə yaratdığı təzyiqlərdir. Mütəxəssislər bu təzyiqlərin PC (şəxsi kompüter) və notbukların qiymətinə dolayı yolla təsir etdiyini bildirir.

Kompüter qiymətini artıran əsas səbəb AI serverlərinə görə yaranan yaddaş qıtlığıdır.

Analitiklər DRAM (əməli yaddaş, yəni RAM) və NAND (daimi yaddaş, yəni SSD-nin daxili) bazarlarının 2025-2026-cı illərdə "AI super dövrü"nə daxil olduğunu müşahidə edirlər. Yaddaş istehsalçıları daha çox gəlir gətirdiyi üçün diqqətlərini AI serverlərində istifadə edilən xüsusi, çox sürətli yaddaş növü olan HBM-ə (High Bandwidth Memory) yönəldirlər.

Mütəxəssislər proqnozlaşdırırlar ki, 2026-cı ildə DRAM üçün təchizatda 1.8 faiz, NAND üçün isə 4 faiz çatışmazlıq yaranacaq. PC-lərdə istifadə edilən DRAM yaddaşlarının müqavilə qiymətləri 2025-ci ilin dördüncü rübü üçün 15-20 faizə qədər artım göstərir. NAND qiymətlərində isə 5-10 faiz artım gözlənilir.

Yaddaş komponentlərinin bahalaşması PC istehsalçılarının xərclərini artırır və onlar bu xərci istehlakçıların üzərinə yükləməyə çalışırlar.

PC-lərin orta satış qiymətində 2026-cı ildə 5-10 faiz artım ehtimalı realdır. Lakin yaddaş bazarındakı güclü təzyiqlər nəzərə alınaraq, bu artım 10-15 faizə qədər yüksələ bilər.

Analitik şirkətlər proqnozlaşdırırlar ki, 2026-cı ildə satılan kompüterlərin 50 faizdən çoxu AI PC (daxilində süni intellekt tapşırıqları üçün xüsusi çip olan yeni nəsil kompüterlər) modelləri olacaq. Bu yeni modellərin bazarda üstünlük təşkil etməsi ümumi qiymət səviyyəsini yuxarı çəkəcək.

Bahalaşma fonunda Çin və Hindistan kimi ölkələrin bazara kəskin ucuz alternativlər çıxarmaq imkanları məhduddur. Bu ölkələr hələ də əsas komponentlərə görə qlobal təchizat zəncirindən asılıdırlar. Ucuzlaşma yalnız büdcə və təhsil seqmentində aşağı performanslı modellər təklif etməklə reallaşa bilər, lakin qlobal tendensiyanı dəyişmək gücündə deyil.

Proqnozlara görə, 2026-cı ildə qlobal PC satış həcmi (ədəd sayı) 2025-ci ilin yüksək göstəricisi ilə müqayisədə bir qədər yavaşlayacaq. IDC kimi təhlil şirkətləri 2026-cı ildə qlobal PC satışının 265-270 milyon ədəd civarında olacağını proqnozlaşdırır. Lakin satılan cihazların əksəriyyəti daha bahalı AI PC-lər olacağı üçün bu seqmentin ümumi gəlir həcmi artmaqda davam edəcək.