"Bir çox sahədə təklif olunan maaşlar gənclərin yaşayış xərclərini ödəmir"

Aynur Sadıqova

  "Financial Chain Coorporation" şirkətində İnsan Resurslari şöbəsinin meneceri 

Müasir dövrdə gənclərin əmək bazarına inteqrasiyası hər bir ölkənin sosial-iqtisadi inkişafında mühüm rol oynayır. Azərbaycan da bu baxımdan istisna deyil. Son illərdə gənclərin məşğulluğu ilə bağlı müxtəlif proqramlar həyata keçirilsə də, mövcud iş mühiti həm imkanlar, həm də çətinliklərlə xarakterizə olunur.

Əmək bazarında mövcud imkanlar

Azərbaycanda gənclər üçün iş imkanları əsasən paytaxt Bakı və iri şəhərlərdə cəmləşib. İnformasiya texnologiyaları, bank sektoru, marketinq, təhsil və xidmət sahələrində gənc kadrlara tələbat nisbətən yüksəkdir. Startap ekosisteminin inkişafı, rəqəmsal iqtisadiyyata keçid və uzaqdan iş modellərinin yayılması da gənclər üçün əlavə fürsətlər yaradır.

Dövlət tərəfindən gənclərin məşğulluğunu təşviq edən layihələr, təlim proqramları və təcrübə imkanları mövcuddur. Xarici dil biliklərinə və müasir peşə bacarıqlarına malik olan gənclər əmək bazarında daha rəqabətqabiliyyətli mövqe tutur.

Qarşıya çıxan əsas problemlər

Mövcud imkanlara baxmayaraq, gənclər iş tapmaq prosesində bir sıra çətinliklərlə qarşılaşırlar. Ən çox rast gəlinən problemlərdən biri işəgötürənlərin yüksək təcrübə tələbləridir ki, bu da yeni məzunlar üçün ciddi maneə yaradır.

Digər mühüm məsələ əməkhaqqı ilə bağlıdır. Bir çox sahələrdə təklif olunan maaşlar gənclərin yaşayış xərclərini qarşılamaq üçün yetərli deyil. Bəzi sektorlarda tanışlıq və qeyri-formal əlaqələrin üstünlük təşkil etməsi isə ədalətli rəqabətə mane olur və narazılıq doğurur.

Regionlarda yaşayan gənclər üçün vəziyyət daha mürəkkəbdir. İş imkanlarının məhdudluğu daxili miqrasiyanı artırır ki, bu da sosial-iqtisadi balanssızlığa səbəb olur.

Təhsil və əmək bazarı arasında uyğunsuzluq

Azərbaycanda gənclərin üzləşdiyi əsas problemlərdən biri ali təhsil ilə əmək bazarının tələbləri arasındakı uyğunsuzluqdur. Universitetlərdə nəzəri biliklərə üstünlük verildiyi halda, praktiki bacarıqların inkişafına kifayət qədər diqqət yetirilmir. Bu isə işə qəbul prosesində çətinlik yaradır və əmək bazarına tam hazır olmayan məzunların sayını artırır.

Nəticə və perspektivlər

Ümumilikdə, Azərbaycanda gənclər üçün iş mühiti nə tam əlverişli, nə də ümidsizdir. Uğur qazanmaq üçün gənclərdən daha çox təşəbbüskarlıq, öz üzərində işləmək, yeni bacarıqlar qazanmaq və dəyişən əmək bazarına uyğunlaşmaq tələb olunur. Xarici dillərin öyrənilməsi, rəqəmsal biliklərin inkişafı və davamlı özünüinkişaf gənclərin iş tapmaq şansını əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Dövlət, təhsil müəssisələri və özəl sektor arasında əməkdaşlıq gücləndirildiyi təqdirdə, gələcəkdə Azərbaycanda gənclər üçün daha sağlam və ədalətli iş mühitinin formalaşması mümkündür.