Bitcoin və Ethereum: fərq nədir və hansını seçmək daha məqsədəuyğundur?

Bitcoin və Ethereum bazar kapitallaşmasına görə ən böyük iki kriptovalyutadır, lakin onların məqsədləri və işləmə prinsipləri fərqlidir. Bitcoin əsasən rəqəmsal valyuta və dəyər saxlama vasitəsi kimi istifadə olunur. Ethereum isə daha geniş tətbiq imkanlarına malik proqramlaşdırıla bilən blokçeyn platformasıdır. Bu fərqləri anlamaq hansı aktivin sizin üçün uyğun olduğunu müəyyənləşdirmək baxımından vacibdir.

Bitcoin nədir?

Bitcoin 2009-cu ildə Satoşi Nakamoto təxəllüsü ilə tanınan anonim şəxs tərəfindən yaradılmış ilk kriptovalyutadır. Onun əsas məqsədi ənənəvi valyutalara alternativ kimi mərkəzləşdirilməmiş ödəniş sistemi yaratmaq idi — yəni banklar və hökumətlər olmadan pul göndərmək və qəbul etmək imkanı.

Bitcoin blokçeyn texnologiyası üzərində işləyir. Burada əməliyyatlar kriptoqrafiya vasitəsilə təsdiqlənir və dəyişdirilməsi mümkün olmayan açıq reyestrdə qeyd olunur. Bu sistem heç bir mərkəzi qurum tərəfindən idarə edilmir.

Bitcoin-in əsas xüsusiyyətlərindən biri məhdud təklifidir: cəmi 21 milyon ədəd mövcud olacaq. Bu limitə çatdıqdan sonra yeni Bitcoin yaradılmayacaq, lakin mövcud olanlar alınıb-satıla bilər.

Ethereum nədir?

Ethereum 2015-ci ildə istifadəyə verilib, onun konsepsiyası isə 2013-cü ildə təqdim olunub. Bitcoin kimi o da mərkəzləşdirilməmiş şəbəkədir, lakin yalnız ödənişlər üçün deyil, daha geniş funksiyalar üçün yaradılıb.

Ethereum-un əsas yeniliyi “ağıllı müqavilələr”dir. Bunlar blokçeyndə saxlanılan və müəyyən şərtlər yerinə yetirildikdə avtomatik icra olunan proqramlardır. Bu xüsusiyyət Ethereum-u yalnız valyuta deyil, həm də mərkəzləşdirilməmiş tətbiqlər üçün platformaya çevirir.

Ethereum şəbəkəsində NFT-lər və müxtəlif tokenlər də yaradılır. Bitcoin-dən fərqli olaraq, Ethereum-un ümumi təklif limiti yoxdur.

Bitcoin və Ethereum arasındakı əsas fərqlər

Bitcoin 2009-cu ildə, Ethereum isə 2015-ci ildə istifadəyə verilib. Bitcoin əsasən rəqəmsal pul və dəyər saxlama vasitəsi kimi istifadə olunur, Ethereum isə proqramlaşdırıla bilən platformadır. Bitcoin əməliyyatları təxminən 10 dəqiqə çəkə bilər, Ethereum-da isə bu müddət bir neçə saniyədir. Bitcoin-in maksimum təklifi 21 milyonla məhdudlaşır, Ethereum-da isə belə limit yoxdur.

İşləmə prinsipi

Hər iki sistem blokçeyn texnologiyasına əsaslanır, lakin əməliyyatların təsdiqi üsulları fərqlidir.

Bitcoin “proof-of-work” mexanizmi ilə işləyir. Burada “maynerlər” mürəkkəb riyazi məsələləri həll edərək əməliyyatları təsdiqləyir və yeni Bitcoin qazanırlar. Bu proses yüksək enerji sərf edir, lakin çox təhlükəsiz hesab olunur.

Ethereum isə 2022-ci ildən etibarən “proof-of-stake” mexanizminə keçib. Bu sistemdə istifadəçilər öz Ethereum-larını girov qoyaraq şəbəkənin təhlükəsizliyini təmin edir. Bu üsul daha sürətli və enerji baxımından daha səmərəlidir.

Hansını istifadə etmək daha sürətli və ucuzdur?

Bitcoin əməliyyatları daha yavaş olsa da, adətən daha ucuz başa gəlir. Ethereum isə daha sürətli olsa da, xüsusilə şəbəkə yükləndikdə daha yüksək komissiya tələb edir.

Bitcoin və Ethereum ilə nə etmək olar?

Bitcoin geniş şəkildə ödəniş vasitəsi kimi qəbul edilir və çox vaxt “rəqəmsal qızıl” adlandırılır.

Ethereum isə daha çox maliyyə ekosistemi kimi fəaliyyət göstərir. Onun üzərində mərkəzləşdirilməmiş tətbiqlər, NFT-lər və müxtəlif maliyyə xidmətləri qurulur. Bu sahə ümumilikdə DeFi (mərkəzləşdirilməmiş maliyyə) kimi tanınır.

Hansını almaq daha yaxşıdır?

Seçim sizin məqsədinizdən asılıdır.

Əgər siz sabit və geniş qəbul olunmuş rəqəmsal aktiv axtarırsınızsa, Bitcoin daha uyğun ola bilər. Əgər daha geniş imkanlara malik texnoloji platforma ilə maraqlanırsınızsa, Ethereum üstün seçimdir. Riskləri bölüşdürmək istəyənlər isə hər iki aktivə investisiya etməyi nəzərdən keçirə bilər.

Risklər nələrdir?

Hər iki kriptovalyuta yüksək gəlir potensialına malik olsa da, ciddi risklər daşıyır.

İstehlakçı qorunması yoxdur — vəsait itirildikdə və ya oğurlandıqda geri qaytarmaq çətindir.

Komissiyalar yüksək ola bilər, xüsusilə Ethereum şəbəkəsində.

Tənzimləmə qeyri-müəyyəndir — gələcək qanunvericilik dəyişiklikləri bazara təsir göstərə bilər.

Tənzilə Ağabalayeva