İsmayıl Məmmədov
Maliyyə eksperti
Bayram günləri insanların emosional qərarlara daha tez meyl etdiyi, planlaşdırılmamış xərclərin artdığı zaman kəsiyidir. Hədiyyələr, qonaqlıqlar, səfərlər və alış-veriş ailə büdcəsinə ciddi təzyiq yarada bilir. Düzgün planlaşdırılmayan bayram xərcləri bayramdan sonra maliyyə çətinliklərinə, kredit borclarının artmasına səbəb olur.
Bəs, bayramda daha sərfəli xərcləmək üçün nələrə diqqət etməliyik?
“1. Hədiyyə strategiyasını dəyişin.
Hər kəsə ayrıca hədiyyə almaq əvəzinə, ailə və yaxın çevrədə “Secret Santa” sistemi tətbiq etmək mümkündür. Bu üsul hədiyyə xərclərini bir neçə dəfə azaltmaqla yanaşı, bayram əyləncəsini də artırır.
2. Qonaqlıqlarda “Potluck” modelindən istifadə edin.
Bütün süfrə xərclərini təkbaşına qarşılamaq əvəzinə, hər qonağın bir yemək gətirdiyi model xərcləri 40-60% azaltmağa imkan verir.
3. İdxal məhsulları yerli alternativlərlə əvəz edin.
Yerli istehsal olan qida və hədiyyəlik məhsullar həm daha sərfəli, həm də keyfiyyət baxımından rəqabətlidir.
4. Uşaq istəklərinə emosional deyil, rasional yanaşın.
Bahalı texnoloji hədiyyələr əvəzinə, uşaqlar üçün “təcrübə hədiyyələri” - ailəvi vaxt, oyunlar, tədbirlər həm daha ucuz, həm də psixoloji baxımdan daha faydalıdır.
5. Dekorasiyada minimalizm yanaşması.
Bayram atmosferi yaratmaq üçün mütləq bahalı dekorasiyalara ehtiyac yoxdur. Təbii materiallar və evdə hazırlanan sadə bəzəklər həm estetik, həm də qənaətlidir.
6. Alış-verişdə “24 saat qaydası”nı tətbiq edin.
Emosional alışların qarşısını almaq üçün hər qeyri-zəruri məhsuldan əvvəl özünüzə üç sual verin:
Buna doğrudan ehtiyacım varmı?
Yerli və ya daha ucuz alternativi varmı?
24 saat sonra da almaq istəyəcəyəmmi?
7. Bayramdan sonra maliyyə bərpa planı qurun.
Bayram bitdikdən dərhal sonra xərclərin təhlili, lazımsız əşyaların satışı və növbəti bayram üçün kiçik məbləğlərlə ehtiyat fondunun yaradılması maliyyə sabitliyini qorumağa kömək edir”.
Eyni zamanda bayram günlərində 3 təcili büdcə addımına diqqət etmək önəmlidir. Bunun üçün yerli məhsula üstünlük vermək, maddi deyil, təcrübə əsaslı hədiyyələr seçmək və rəqəmsal büdcə cədvəli ilə xərcləri real vaxtda izləmək mühüm addımlar ola bilər.
Doğru planlama ilə orta ailə bayram dövründə yüzlərlə manat qənaət edə, bayramdan sonra isə borc yükü ilə deyil, xoş xatirələrlə Yeni ilə başlaya bilər.
