Ruzanna Bəşirova
Xərclər üzrə konsultant
Pul xərcləyərkən onun bizə hansı formada geri dönəcəyinə baxsaq, daha rahat xərcləyə bilərik. Bu zaman bədxərclik də etmiş olmarıq. Eyni zamanda düzgün xərcləyərək qənaət də etmiş sayılırıq. Məsələn, bəzi məhsulları ehtiyacımız olandan artıq almamaq, onlardan düzgün istifadə etməklə büdcəmizə qənaət etmiş olarıq.
Qənaət məhsulu lazım olan miqdarda və bəzən də lazımından daha az miqdarda istifadə etməkdir. Yaxşı bəs xəsislik nədir? Xəsislik bir məhsul və ya xidmətin zamanla sizə qazandıracağı halda ona pul xərcləməmək və ya xərcləmək istəməməkdir.
Məsələn, bir kursa gedib hansısa sahəni öyrənmək, daha sonra bu sahədən pul qazanmaq və daha yaxşı yerlərə gedə bilmək imkanları olduğu halda kurs və ya xidməti “qiyməti bahadır” deyib almamaq xəsislikdir. Bundan başqa, məsələn, ac olduğunuz vaxt “sağlam qida bahadır” deyib daha ucuz olsun deyə, qeyri-sağlam qidaya az pul xərcləmək də xəsislikdir.
Ailə məişət zəminində də qənaət və xəsislik incə xətt ilə bir-birindən ayrılır. Məsələn istifadə olunmayan otaqlarda işığı söndürmək, dişləri fırçalayarkən suyu bağlamaq, ehtiyac olmadığı müddətdə elektiklə çalışan hansısa cihazı elektrik qovşağından ayırmaq qənaət sayıldığı halda tez-tez istifadə olunan hissələrdə, məsələn, evin ümumi zalında hər dəfə işığı söndürmək artıq xəsislik sayılır.
Büdcə planlaması zamanı da bəzən şəxslər qənaət ilə xəsisliyi qarışdıraraq əslində qənaət etməli olduqları yerdə xəsislik də edə bilirlər. Məsələn, şəxsi inkişaf üşün kitablara, teatr və konsertlərə büdcə ayırmağa xəsislik edib buna qənaət adı verənlər də olur.
Ümumilikdə isə, bir insanın zəruri ehtiyaclarını ödəyən və inkişafı üçün vacib olan proseslərə pul xərcləməməsi xəsislikdir. Məsələn, qışda ayağını isti saxlayacaq bir ayaqqabıya ehtiyacı olduğu halda ona pul xərcləməyib bütün ili sadəcə bir ayaqqabı ilə gəzmək qənaət yox, xəsislikdir. Normal ayaqqabısı olduğu halda başqa bir ayaqqabı almamaq isə qənaət.
