Bütün sahələrdə geriləmə: Yüksək neft qiymətləri Rusiya iqtisadiyyatını xilas edəcək?

Rusiya iqtisadiyyatı 2026-cı ilin ilk rübünü mənfi göstəricilərlə başa vurub. 

Valyuta.az xəbər verir ki, bu barədə “The Moscow Times” Rusiya Federasiyasının İqtisadi İnkişaf və Ticarət Nazirliyinin hesabatına istinadən yazıb.

Yanvar–mart aylarında ÜDM illik ifadədə 0,3% azalıb. Mart ayında (+1,8%) artım qeydə alınsa da, bu, yanvar (-1,8%) və fevral (-1,8%) aylarında müşahidə olunan geriləməni kompensasiya etməyə kifayət etməyib. Rüblük azalma Rusiya üçün 2023-cü ilin əvvəlindən bəri ilk dəfə qeydə alınıb və nəticədə iqtisadiyyat ötən il göstərilən artımın (1%) təxminən üçdə birini itirib.

Almaniyanın Beynəlxalq Təhlükəsizlik Məsələləri İnstitutunun eksperti Yanis Klyuge qeyd edir ki, Rusiyada iqtisadi dinamika son aylarda ciddi şəkildə pisləşib. İlk dəfə müharibə başlayandan bəri qeyri-xammal sənayesi resessiyaya düşüb, bəzi sahələrdə isə açıq eniş müşahidə olunur: geyim istehsalı 13,9% azalıb, metallurgiya istehsalı 10,1% geriləyib. Neft emalı zavodlarına edilən zərbələrdən sonra neft məhsulları istehsalı 0,5% azalıb, ərzaq istehsalı isə ikinci ildir ki, mənfi zonadadır (-0,2%).

Məlumatlara görə, iqtisadiyyat demək olar ki, bütün sahələr üzrə yavaşlayır. Hətta büdcədən trilyonlarla vəsait alan hərbi-sənaye kompleksi də mənfiyə düşüb: sobalanmış metal məhsullarının istehsalı, statistikada mərmi və bombaların da daxil edildiyi kateqoriya, ilk rübdə 0,8% azalıb.

Analitiklər bildirirlər ki, iqtisadiyyat hazırda “alatoranlıq zonası”na daxil olub: bir tərəfdən daxili problemlərin artması, digər tərəfdən isə İranla münaqişə və neft qiymətlərinin yüksəlməsi kimi müvəqqəti amillər mövcuddur. Rusiya markası olan “Urals” nefti ilin əvvəlində 40 dollar və daha aşağı səviyyədə satılırdısa, hazırda bir barel üçün 100 dollardan baha qiymətə ticarət olunur. Rusiya Mərkəzi Bankının hesablamalarına görə, bu, ölkəyə əlavə 58 milyard dollar xammal gəliri gətirə bilər.

Bununla belə, iqtisadi artımın sürətlənməsi gözlənilmir. “Sberbank” iqtisadi artım proqnozunu 0,5–1% səviyyəsinə endirib, inflyasiya proqnozunu isə 5–6%-ə yüksəldib. Bank həmçinin bildirib ki, biznes 2022-ci ildən bəri ilk dəfə dövriyyədə azalma qeydə alır.

Neft qiymətlərinin artması, xüsusilə İranla bağlı gərginlik fonunda, 2026-cı ildə büdcəyə əlavə 1–3 trilyon rubl gətirə bilər. Lakin bu, ümumi iqtisadi problemlərin həllinə ciddi təsir göstərməyəcək. Bunu “Freedom Finance Global” şirkətinin baş analitiki Natalya Milçakova da təsdiqləyib.

“İqtisadiyyat ciddi risklərlə üzləşir və yüksək neft qiymətləri bu risklərin qarşısını almağa kömək etməyəcək”, – deyə ekspert bildirib.

Paşa Məmmədli