Sərvəti kim daha uzun qoruyur - öz zəhməti ilə qazananlar, yoxsa miras varlıları?

Cəmiyyətdə geniş yayılmış fikir var ki, sonradan varlananlar daha dəbdəbəli xərcləyir, sərvətlərini daha çox nümayiş etdirir və pulu nəsildən-nəslə varlı olan, daha təmkinli insanlardan daha tez itirirlər. Axı “Böyük Qetsbi” əsərində zərif və aristokratik “East Egg” ilə dəbdəbəli və nümayişkaranə “West Egg” qarşıdurmasını kim unuda bilər?

Bəs bu “israfçı yeni pul sahibləri” barədə fikir həqiqətdir, yoxsa mif?

“Sərvətini kim daha uzun qoruyur: öz zəhməti ilə qazananlar, yoxsa mirasdan varlananlar?” Təəccüblüdür ki, cavab sərvətin haradan gəldiyindən çox, başqa amillərlə bağlı olub.

Miras varlıları

“RIPPL Wealth Management” şirkətinin təsisçisi və sərvət idarəçiliyi üzrə məsləhətçi Heyli Diksonun sözlərinə görə, miras alanlar maliyyə məsləhəti, təhsil, infrastruktur və vergi strategiyalarına birbaşa çıxış imkanı ilə böyüyürlər.

Başqa sözlə, onlar etibar fondları, irs planları və məsləhətçilər kimi hazır sərvət idarəetmə sistemlərini də miras alırlar. Bu sistemlər zamanla sərvəti qorumağa və artırmağa yönəlmiş koordinasiyalı maliyyə ekosistemi yaradır. Nəzəri baxımdan bu, sərvətin qorunması üçün üstünlükdür.

Öz zəhməti ilə qazananlar

Lakin “Clearsurance.com” saytının sığorta və maliyyə eksperti Melani Musson bildirib ki, öz sərvətini özü qazananlar pulun dəyərini daha yaxşı anlayır və xərcləmədə nəsildən-nəslə varlı olanlardan daha ehtiyatlı davranırlar. Onun fikrincə, miras varlıları çox vaxt “düşünmədən xərcləyirlər”.

O əlavə edib ki, bu insanların qazandıqları bacarıqlar onlara uzunmüddətli gəlir əldə etməyə və ya əlavə gəlir mənbələri yaratmağa imkan verir.

“Keeper Tax” şirkətinin təsisçisi və vergi məsləhətçisi Devid Kanq bildirib ki, hər iki qrup üçün uğur və ya uğursuzluq daha çox strukturdan deyil, davranışdan asılıdır. Miras sərvəti növbəti nəsil pulun necə işlədiyini anlamadıqda tez yox ola bilər, öz zəhməti ilə qazanılmış sərvət isə təkəbbür səbəbindən itirilə bilər.

“Barclays” bankının 2025-ci ilin sentyabr hesabatı da bu fikri dəstəkləyir.

“Supermoney.com” saytının məzmun direktoru və CFP mütəxəssisi Endryu Latham da oxşar mövqe bildirib. Onun sözlərinə görə, “varislər və öz zəhməti ilə qazananlar” müqayisəsi həddindən artıq ümumidir; əsas amil maliyyə savadlılığıdır.

Maliyyə savadlılığı və büdcə intizamı çox vaxt öz zəhməti ilə qazananlarda biznes qurmaq prosesində təbii formalaşsa da, pul qazanmaq onu qorumaqdan tamamilə fərqli bacarıqdır.

Eyni şəkildə, varislər hazır maliyyə sistemləri ilə doğula bilərlər. Lakin maliyyə savadlılığı yalnız kimsə onlara bunu məqsədli şəkildə öyrətdikdə və ya özləri təşəbbüs göstərib öyrəndikdə formalaşır.

Latham bildirib ki, miras varlılarının “təlimat kitabçası olmadan açarları təhvil alması” heç də nadir hal deyil.

Onun sözlərinə görə, etiketləri kənara qoyduqda əsas sual budur: “Pulu idarə edən insan onun necə işlədiyini anlayırmı?”

Tənzilə Ağabalayeva