Yoxsulluqda böyüyən insanların 5 gizli vərdişi

Maliyyə vərdişlərinin böyük hissəsi fərdi seçimlərdən çox, uşaqlıqda formalaşan davranış modelləri ilə bağlıdır. Yoxsulluq şəraitində böyüyən insanlar yetkin yaşda da müəyyən düşüncə və davranış nümunələrini davam etdirirlər.

Valyuta.Az "VegOut" nəşrinə istinadən bu fərqləndirici, lakin çox vaxt diqqətdən qaçan 5 vərdiş təqdim edirik.

1. Onlar brendə yox, qiymətə baxırlar

Maddi sabitlik içində böyüyən insanlar adətən tanış brendi seçib irəliləyirlər. Bu, məsuliyyətsizlik deyil, sadəcə uşaqlıqdan qiymətə diqqət etməməyə öyrəşmələridir.

Yoxsulluqda böyüyən insanlar isə ilk növbədə məhsulun qiymətinə baxırlar. Araşdırmalara görə, pul çatışmazlığı hiss edən beyin qiymət siqnallarına daha həssas reaksiya verir. Bu davranış sonradan gəlir artdıqda belə davam edə bilər.

İroniya ondan ibarətdir ki, uşaqlıqda qənaətcillik kimi görünən bu vərdiş yetkinlikdə daha sabit maliyyə davranışına çevrilə bilər.

2. Onlar gözlənilməz pulu artıq yox kimi qəbul edirlər

Gözlənilməz bonus və ya hədiyyə pul alan insanlar fərqli davranır. Yoxsulluqda böyüyənlər bu pulu çox vaxt dərhal borca, ehtiyaclara və ya təmirə yönəldirlər.

Maddi rifah içində böyüyənlər isə həmin məbləği istirahət, səyahət və ya şəxsi xərclərə yönəltməyə daha meylli olurlar. Bu, riskə münasibətin fərqli olmasından qaynaqlanır.

Araşdırmalar göstərir ki, iqtisadi qeyri-sabitlik yaşayan insanlar daha ehtiyatlı davranaraq yığım etməyə üstünlük verirlər, lakin bu yanaşma uzunmüddətli investisiya risklərindən qaçmağa da səbəb ola bilər.

3. Onlar hər şeyi saatla ölçürlər, pulla yox

Belə insanlar üçün xərclər çox vaxt "neçə saat işə bərabərdir?” sualı ilə ölçülür. Məsələn, 60 dollarlıq bir hesab onların beynində "bir neçə saatlıq iş” və ya "bir həftəlik ərzaq” kimi canlanır.

Maddi rifah içində böyüyən insanlar isə xərcləri daha çox kateqoriyalarla – əyləncə, səyahət, gündəlik büdcə kimi – qiymətləndirirlər.

Bu düşüncə tərzi əmək haqqının qiymətləndirilməsinə də təsir edə bilər və insanın öz əməyini aşağı dəyərləndirməsinə səbəb ola bilər.

4. Özlərinə pul xərcləmək onlara narahatlıq verir

Yoxsulluq şəraitində böyüyən insanlar çox vaxt şəxsi xərclər zamanı günahkarlıq hissi yaşayırlar. Maddi vəziyyət yaxşı olsa belə, lazımsız görünən hər alış-veriş daxili narahatlıq yarada bilər.

Mütəxəssislərin fikrincə, bu, ailə daxilində maliyyə gərginliyini müşahidə edən insanların beynində formalaşan emosional refleksdir. Yəni insanın bədəni xərclə münaqişə arasında əlaqə qurmağa davam edir, hətta vəziyyət dəyişsə belə.

5. Onlar ucuzluğu qənaətcilliklə qarışdırırlar

Yoxsulluqda böyüyən insanlar üçün ən ucuz variantı seçmək çox vaxt düzgün maliyyə davranışı kimi görünür. Lakin ucuz və qənaətli anlayışları eyni deyil.

Bəzən daha ucuz məhsul uzunmüddətli perspektivdə daha çox xərc yarada bilər. Əksinə, daha keyfiyyətli seçimlər uzun müddətdə daha sərfəli olur.

Maddi imkanları yaxşı olan ailələrdə böyüyən insanlar isə bəzən əks səhvə yol verərək yüksək qiyməti keyfiyyətlə eyniləşdirirlər.

Məqalənin müəllifi vurğulayır ki, bu vərdişlərin əksəriyyəti iradə zəifliyi ilə deyil, uşaqlıqda formalaşan mühit və psixoloji reflekslərlə bağlıdır. İnsanların pul davranışlarını formalaşdıran əsas amil çox vaxt onların keçmiş təcrübələridir.