1000 km-lik dağ silsiləsinin altında su anbarı aşkarlandı - Dünyanın ən böyüyü ola bilər

Oreqon ştatındakı Kaskad dağlarında (ABŞ) yerləşən, 1126 kilometr uzanan dağ silsiləsinin altında Yer kürəsindəki ən böyük su anbarlarından biri ola biləcək nəhəng yeraltı su ehtiyatı aşkar edilib. 

Valyuta.az xəbər verir ki, bu barədə “Daily Galaxy” yazır.

Məlumata görə, bu kəşf vulkanik süxurların dərinliklərində dövr edən gizli su şəbəkəsinə işıq salır və Şimali Amerikanın ən aktiv dağ sistemlərindən birində suyun necə toplanıb hərəkət etdiyinə dair mövcud təsəvvürləri dəyişir.

Kaskad dağlarının sərt yamacları altında tədqiqatçılar, ehtimal ki, dünyada ən böyük vulkanik tipli yeraltı su qatını (akvifer) aşkar ediblər. Su məsaməli süxurların içində toplanaraq kontinental miqyasda suyun təbii saxlanma modelinə dair anlayışları yenidən nəzərdən keçirməyə vadar edir.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, yeni aşkarlanan bu su anbarında ən azı 81 kubkilometr su mövcuddur. “PNAS” jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, bu həcm ABŞ-ın “Mead” gölündən iki dəfədən də çoxdur və onu kontinental miqyasda suyun təbii saxlanmasına dair mühüm nümunəyə çevirir.

Oreqon Universitetindən geoloq Leyf Karlström bildirib ki, bu, dağ zirvələrində süxurların içində saxlanan “kontinental ölçülü bir göl” kimidir.

Onun sözlərinə görə, Kaskad dağlarının şimal hissəsində və Şasta dağı yaxınlığında oxşar böyük su anbarlarının mövcudluğu bu silsilənin bütövlükdə dünyada ən böyük yeraltı su sistemlərindən biri ola biləcəyini göstərir.

Yeraltı su anbarı birbaşa qazma və ya müşahidə ilə deyil, temperatur dəyişikliklərinin analizi vasitəsilə aşkar edilib. Normalda dərinliyə endikcə süxurlar istiləşməlidir, lakin bəzi zonalarda temperaturun sabit qalması suyun süxurlar arasında dövr etdiyini göstərib.

ABŞ Meşə Xidmətindən hidroloq Qordon Qrant bildirib ki, ilkin məqsəd landşaftın necə formalaşdığını və suyun necə hərəkət etdiyini öyrənmək olub, lakin nəticələr gözlənilməz ölçüdə böyük su ehtiyatını üzə çıxarıb.

Tədqiqatçılar xəbərdarlıq edirlər ki, bu cür böyük yeraltı su ehtiyatlarının olması yalnız içməli su baxımından deyil, həm də vulkanik təhlükələr baxımından əhəmiyyətlidir. Çünki su magma ilə təmasda olduqda buxara çevrilərək təzyiqi artırır və bu da daha partlayıcı vulkan püskürmələrinə səbəb ola bilər.

Mütəxəssislərə görə, bu proses Kaskad dağlarında vulkanik aktivliyin xarakterini və gücünü də müəyyən edə bilər.

Paşa Məmmədli