Proqramlaşdırma qadınların işi idi, kişilərin deyil

1940-50-ci illərdə proqramlaşdırma “sıxıcı, aşağı statuslu, katibə işi” kimi görülürdü. Buna görə də kod yazmaq işi qadınlara verildi. Beləcə proqramlaşdırma, əslində qadın əməyi ilə yarandı və yüksəldi.

1946-cı ildə “ENİAC”-ın bütün proqramistləri qadınlar idi. Bələdçi və proqramlama dili yox idi. Sadəcə qrafik təsvirlərə baxaraq hər şeyi sıfırdan yazdılar. Media gəldikdə isə, maşını tanıtdılar, qadını yox.

Aya aparan riyaziyyat qadınların əsəridir

NASA-nın Apollo layihələrində “İnsan kompüterlər”, yəni qadın proqramistlər orbit hesablarını əvvəl əllə, sonra İBM-lərə köçürərək yazdılar. Proqramlama qadın işi sayıldığı üçün kompüterlər də onların əlində idi.

Sektor tanındıqca vəzifə kişilərin əlinə keçdi

1984-cü ildə Amerika Ştatlarındakı proqramistlərin sadəcə 38%-i qadınlar idi. Həmin vaxt texnoloji sektor böyüməyə başladı. Proqramlaşdırma artıq “katibəlik” deyil, “mühəndislik” olaraq tanınmağa başladı.

Sistem kişilərə görə quruldu

Şirkətlər işə götürərkən kişiləri önə çıxaracaq testlər yaratmağa başladılar. Daha çox kişilərin aldığı riyaziyyat təhsilini önə çıxardacaq imtahanlar təşkil olunurdu. Antisosial və obsessiv olan kişilər “ideal proqramist” adlanmağa başladı. 1960-cı illin sonunda şirkətlərin 80%-i bu cür testləri standart halına gətirmişdilər.

Ev kompüterləri sadəcə oğlan uşaqları üçün satılırdı

1980-ci illərdə ev kompüterləri satışı zamanı reklam çarxlarında oğlan uşaqları çəkilirdi. Ailələr bunu oğlan uşaqları üçün alırdılar, qız uşaqları üçün deyil. Evdə olsa belə kompüter oğlanların otağında olurdu. Beləcə oğlanlar universitetə gələnə qədər illərlə təcrübə qazanırdılar, qızlar isə geridə qalırdı.

Bu gün isə qadınların yalnız 28%-i proqramistdir.

Şəbnəm İbrahimxəlilova